Parafia pw. śś. Kosmy i Damiana — Męcina Wielka

Zarys historyczny

Wieś założona na prawie średzkim w 1377 r. za zezwoleniem Kazimierza Wielkiego. Osadźcą był Miczko Kotka syn Janusza z Kaszowy koło Jasła. Parafia rzym.-kat. zaistniała tu najpóźniej w 1377 r. Pod koniec XV w. spadły na te ziemie rozmaite klęski. W 1474 r. był najazd Macieja Korwina, króla węgierskiego. Wtedy miał spłonąć kościół. W latach 1488 – 1496 zaraza zdziesiątkowała ludność. W 1498 r. miał miejsce jeden z najkrwawszych najazdów tatarskich. Wieś została spalona, a ludność wymordowana. Pozostało zaledwie parę rodzin, które przeniosły się do Lipinek, zabierając ze sobą figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem, czczoną w Męcinie od 150 lat. W XVI w. wieś zasiedloną przez nowych osadników, ludność pastersko – rolniczą (Łemkowie) przeniesiono na prawo wołoskie. W 1546 r. król Zygmunt Stary uposażył parafię greko-katolicką, która istniała do 1947 r. Jan III Sobieski miał osadzać tu wysłużonych żołnierzy z prawem wydobywania przez nich oleju skalnego. Samowypływowe źródła ropy naftowej znane były na tych terenach od niepamiętnych czasów. W 1853 r. kopano tu asfalt, a w kilka lat później ropę naftową. U schyłku ubiegłego stulecia w Męcinie było ponad trzysta szybów naftowych. W czasie I wojny światowej od grudnia 1914 r. do „bitwy gorlickiej” Męcina znajdowała się na przedpolu frontu, po stronie zajętej przez Rosjan. 05.05.1915 r. doszło tu do krwawych walk na bagnety,